2 . اهداف و مشارکت های پژوهشی
گسترش سریع آموزش عالی در مصر، که با افزایش 17.4 درصدی تعداد دانشجویان و افزایش 14.6 درصدی در دانشکده ها مشخص شده است ، به نگرانی های فزاینده در مورد پایداری ساختمان های دانشگاه منجر شده است . برخلاف ساختمانهای استاندارد، الگوهای اشغال منحصربه‌فرد در تأسیسات آموزشی تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند عملکرد، فعالیت و نظم و انضباط قرار می‌گیرند و نه صرفاً نرخ اشغال و زمان‌بندی [23] ، [24] . این موسسات مصرف کنندگان قابل توجه انرژی و آب، تولید کننده پسماند و گازهای گلخانه ای هستند و تاثیر قابل توجهی بر محیط اطراف دارند [20] ، [21] ، [22] . بنابراین، ارزیابی و ارتقای پایداری دانشگاه ها نه تنها برای حفظ محیط زیست حیاتی است، بلکه برای سلامت و رفاه کاربران آن نیز حیاتی است.
هدف این مطالعه پرداختن به این چالش‌ها با سفارشی‌سازی سیستم رتبه‌بندی هرم سبز (GPRS)، یک ابزار رتبه‌بندی پایداری ساختمان در مصر است تا با ویژگی‌ها و نیازهای منحصربه‌فرد ساختمانهای دانشگاه مطابقت داشته باشد. این تحقیق GPRS را با توسعه یک سیستم وزن دهی مناسب که به طور فعال سهامداران مختلف از جمله کاربران، کارشناسان، طراحان، سیاست گذاران و تصمیم گیرندگان را درگیر می کند، تقویت می کند. هدف این رویکرد فراگیر افزایش مقبولیت و امکان سنجی سیستم پیشنهادی و در نتیجه بهبود شانس اجرای موفقیت آمیز آن در عمل است.
2.1 . سوالات کلیدی تحقیق را هدایت می کند
ترجیحات ذینفعان تا چه حد با معیارهای GPRS موجود برای ساختمان های دانشگاه همخوانی دارد؟
مشارکت ذینفعان چه تأثیری بر نمرات کلی پایداری دارد؟
چگونه می‌توان معیارهای GPRS را برای بازتاب چالش‌های پایداری منحصربه‌فرد ساختمانهای دانشگاهی دوباره وزن کرد؟
با پرداختن به این سؤالات، این مطالعه کمک های مهمی به مجموعه دانش موجود در مورد ارزیابی پایداری در زمینه ساختمان های دانشگاهی می کند. این یک چارچوب ارزیابی جامع تر و دقیق تر ارائه می دهد و به عنوان الگویی برای مطالعات آینده در توسعه سیستم های رتبه بندی ساختمان سبز عمل می کند. این مطالعه از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) برای اولویت بندی معیارها بر اساس نظرات کارشناسان و ذینفعان استفاده می کند و روشی را ارائه می دهد که می تواند در سایر کشورهای در حال توسعه به کار رود.
2.2 . زمینه
یکی از ابزارهای مهم مورد استفاده در ساختمان سبز، استفاده از سیستم های رتبه بندی ساختمان سبز است. این سیستم ها چارچوبی را برای طراحی، ساخت و بهره برداری ساختمان ها به شیوه ای پایدار از نظر زیست محیطی فراهم می کنند. در سال‌های اخیر، تلاش‌های تحقیقاتی به توسعه روش‌های ارزیابی جدید و بهبود روش‌های موجود برای اندازه‌گیری پایداری ساختمان‌ها اختصاص یافته است. تحلیل تطبیقی معمولاً با این تلاش ها همراه است. در میان روش‌های ارزیابی ساختمانهای سبز کنونی، معمولاً از LEED، CASBEE، DGNB، BREEAM، Green Star، Green Mark، ESGB، GBL، Ecoeffect، Eco Profile، ESCALE، HK-BEAM، BEAM Plus، GB Tool و SB Tool استفاده می‌شود. و در مقایسه با یکدیگر [25] ، علاوه بر سیستم رتبه بندی محلی مصر، “هرم سبز”. این مقایسه‌ها، تحلیل‌ها و شکاف‌ها در روش‌های ارزیابی را می‌توان در این منابع از سال 1998 تا 2022 یافت [25] ، [26] ، [27] ، [28] ، [29] ، [30] ، [31] ، 32 ، [33] ، [34] ، [35] ، [36] ، [37] ، [38] ، [39] .
دو مورد از پرکاربردترین سیستم های رتبه بندی ساختمان سبز LEED و BREEAM هستند [40] . هر دو سیستم به ترتیب توسط شورای ساختمان سبز ایالات متحده (USGBC) و موسسه تحقیقات ساختمان (BRE) ایجاد شدند. علاوه بر سیستم های پرکاربرد مانند LEED، BREEAM، Green Star، CASBEE، DGNB، LOTUS، و HQE، سایر سیستم های رتبه بندی منطقه ای در کشورها یا مناطق خاص مورد استفاده قرار می گیرند [25] ، [29] ، [32] ، [34 ]. ] ، [38] ، [39] . این سیستم ها توسط سازمان های محلی توسعه یافته و با شرایط خاص محیطی، فرهنگی و مقرراتی منطقه طراحی شده اند. به عنوان مثال، مصر یک سیستم رتبه بندی به نام سیستم رتبه بندی هرم سبز (GPRS) دارد که توسط وزارت مسکن، خدمات شهری و جوامع شهری مصر توسعه یافته و اولین بار در سال 2011 منتشر شد [41] . هدف از GPRS ترویج شیوه‌های ساختمانی پایدار در مصر و تشویق ساخت ساختمانهای سبز است. روش بکار گرفته شده در سیستم امتیازدهی GPRS یک سیستم امتیاز دهی است که به هفت جنبه تقسیم می شود. سه سطح گواهی ساختمان سبز در GPRS وجود دارد: (1) هرم نقره ای، (2) هرم طلایی و (3) هرم سبز [41] . در سال 2017، نسخه 2.0 GPRS [42] با چندین پیشرفت در وزن دسته ها بر اساس ارزیابی مجدد اهمیت هر دسته و سهم آن در “ساختمان سبز” راه اندازی شد، همانطور که در جدول 1 نشان داده شده است ، و شاخص های جدیدی اضافه شده است.
میز 1 . دسته های وزنی هرم سبز V1.0 در مقابل V2.0.
| دسته بندی | وزن V1.0 | وزن V2.0 |
|---|---|---|
| سایت های پایدار [Ss] | 15 درصد | 10 درصد |
| بهره وری انرژی [EE] | 25 درصد | 32 درصد |
| بهره وری آب [ما] | 30 درصد | 20 درصد |
| مواد و منابع [MR] | 10 درصد | 12 درصد |
| کیفیت محیطی داخلی [IEQ] | 10 درصد | 16 درصد |
| پروتکل های مدیریت [MP] | 10 درصد | 10 درصد |
| نوآوری و ارزش افزوده [IN] | 5 درصد پاداش | 5 درصد پاداش |
GPRS V2.0 ساختمان ها را در هفت دسته ارزیابی می کند: سایت های پایدار، بهره وری انرژی، بهره وری آب، مواد و منابع، کیفیت محیطی داخلی، پروتکل های مدیریتی، و نوآوری، که در آن نوآوری یک امتیاز است. ساختمان‌ها در مقیاس 1 تا 5 هرم رتبه‌بندی می‌شوند که پنج هرم بالاترین آنها است که نشان‌دهنده یک ساختمان بسیار پایدار است. به طور مشابه، سایر کشورهای منطقه دارای سیستم های رتبه بندی مانند BREEAM Gulf و Estidama هستند که برای منطقه خلیج فارس توسعه یافته اند. جدول 2 LEED V4 BD + C، BREEAM Gulf، Estidama و GPRS V2.0 را از نظر وزن دسته مقایسه می کند.
جدول 2 . تجزیه و تحلیل مقایسه ای دسته های LEED، BREEAM Gulf، Estidama ، و اهرام سبز [41] ، [43] ، [44] ، [45] ، [46] .
| شرح | LEED v4 BD + C | BREEAM خلیج | Estidama-PEARL | سیستم رتبه بندی هرم سبز نسخه 2.0 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| آخرین به روز رسانی | 2019 | 2021 | 2010 | 2017 | ||||
| کشورهای موثر | در سراسر جهان | منطقه خلیج | امارات متحده عربی | مصر | ||||
| دسته بندی های اصلی | دسته بندی | وزن | دسته بندی | وزن | دسته بندی | وزن | دسته بندی | وزن |
| فرآیند یکپارچه سازی | 1% | مدیریت | 8 درصد | IDP – فرآیند توسعه یکپارچه | 7 درصد | پروتکل های مدیریت [MP] | 10 درصد | |
| مکان و حمل و نقل | 15 درصد | حمل و نقل | 5 درصد | |||||
| سایت های پایدار | 9 درصد | آلودگی | 7 درصد | NS – سیستم های طبیعی | 7 درصد | سایت های پایدار [Ss] | 10 درصد | |
| بهره وری آب | 10 درصد | اب | 30 درصد | PW – آب گرانبها | 25 درصد | بهره وری آب [ما] | 20 درصد | |
| انرژی و جو | 30 درصد | انرژی | 14 درصد | RE – انرژی منبع | 24 درصد | بهره وری انرژی [EE] | 32 درصد | |
| مصالح و منابع | 12 درصد | مواد | 9 درصد | SM – Stewarding Materials | 15 درصد | مواد و منابع [MR] | 12 درصد | |
| کیفیت محیطی داخلی | 15 درصد | سلامتی و تندرستی | 15 درصد | LB – ساختمانهای قابل سکونت | 20 درصد | کیفیت محیطی داخلی [IEQ] | 16 درصد | |
| نوآوری | 5 درصد | هدر | 5 درصد | IP – تمرین نوآورانه | 2% | نوآوری و ارزش افزوده [IN] | 5 درصد | |
| اولویت منطقه ای | 4 درصد | کاربری زمین و اکولوژی | 7 درصد | |||||
این چهار سیستم رتبه بندی سبز به طور کلی بر اهمیت بهره وری انرژی در ساختمان، بهره وری آب و به دنبال آن کیفیت محیطی داخلی و خارجی، منابع و مواد و استراتژی های سایت تاکید دارند. در عین حال، هر سیستم با توجه به بافت محلی کشور، بر جنبه های خاصی بیش از سایرین تمرکز دارد. به عنوان مثال، تفاوت قابل توجهی بین وزن هر دسته در سیستم های رتبه بندی منطقه ای، محلی و LEED وجود دارد. وزن انرژی و اتمسفر LEED و GPRS 30 و 32 درصد بالاترین در میان سایر دسته‌ها است، در حالی که BREEAM Gulf و Estidama به ترتیب 14 و 24 درصد هستند. بهره وری آب بیشترین وزن را در سیستم های رتبه بندی منطقه ای گرفته است، اگرچه در LEED در رتبه دوم قرار دارد. این نتایج بر اهمیت آب در منطقه تاکید دارد. این نشان می دهد که نیاز به طراحی ابزارهای رتبه بندی برای هر کشور بر اساس ماهیت منحصر به فرد آنها وجود دارد.
2.3 . پذیرش سیستم رتبه بندی هرم سبز
GPRS بر اساس سیستم رتبه بندی LEED ایالات متحده برای ساخت و سازهای جدید است که یکی از نقاط ضعف اصلی GPRS است [47] . سیستم رتبه بندی LEED در مصر امکان پذیر نیست زیرا شکاف های زیست محیطی و فرهنگی زیادی بین مصر و ایالات متحده وجود دارد [47] و در اجرای GPRS در پروژه ها به عنوان یک رویکرد طراحی پایدار سهل انگاری وجود دارد [48] . به طور مشابه، عبدالعظیم.الف [49] تایید کرد که پذیرش طرح GPRS کم است و از زمان پیدایش آن، برنامه های صدور گواهینامه وجود داشته است.
مطالعه موسی. R. [48] ادعا می کند که یکی از دلایل اصلی عدم اجرای سیستم رتبه بندی هرم سبز در ساختمان های مصر این است که معماران باید دانش یا آگاهی در مورد عناصر، اصول و معیارهای خاصی را در مورد هرم سبز به دست آورند.
بین توسعه پایدار یک کشور و سیستم های ارزیابی ساختمان سبز رابطه مستقیم وجود دارد. با این حال، رویکردهای مختلف به مدل‌های ارزیابی پایداری عمدتاً بر اساس معیارها و شاخص‌ها است. لوپز و همکاران [50] تایید می کند که رویکردهای ارزیابی پایداری باید متناسب با ادراک ذینفعان، تغییرات منطقه ای، نوع ساختمان و حاکمیت تنظیم شود. این یافته توسط لوپز و همکاران. به سیستم های رتبه بندی شناخته شده محدود نمی شود، بلکه به سیستم رتبه بندی محلی GPRS گسترش می یابد. علاوه بر لوپز و همکاران، مطالعه دیگری نشان داد که مشارکت پایینی در میان ذینفعان، به ویژه ساکنان شرکت‌کننده در توسعه ساختمانهای پایدار در بسیاری از کشورها [51] وجود دارد ، که در آن مشارکت ذینفعان در هنگام اتخاذ شیوه‌های پایدار منطقه‌ای برای بهبود در نظر گرفته می‌شود [52] . محققان فرض کردند که بین ادراکات معماران و کاربران نهایی نسبت به پایداری واگرایی وجود دارد و هر دو برداشت باید هنگام ارزیابی و طراحی ساختمانهای پایدار در نظر گرفته شوند [53] ، [54] ، [55] از طریق تجزیه و تحلیل GPRS که به نوع ساختمان مورد ارزیابی توجه خاصی نمی کند. بنابراین، ذینفعان ساختمانهای دانشگاه در تعیین وزن‌های مناسب برای ارزیابی شرکت نکردند و بنابراین نیاز به گنجاندن ادراکات آنها در سیستم‌های رتبه‌بندی ساختمان سبز وجود دارد [55] .
2.4 . فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)
AHP ، که توسط ساعتی در سال 1980 [56] تاسیس شد ، ابزاری ساختاریافته برای تصمیم گیری های پیچیده است که جنبه های کیفی و کمی را ادغام می کند. این تصمیم گیری را به مقایسه های دوتایی برای انتخاب های بی طرفانه و منطقی ساده می کند [57] . AHP بر روی تجزیه، قضاوت مقایسه ای و سنتز اولویت عمل می کند. مسائل پیچیده را به عناصر اساسی تقسیم می کند، از مقایسه های زوجی برای تعیین وزن معیارها استفاده می کند و ارزیابی های منطقی را تضمین می کند [57] .
علاوه بر این، تطبیق پذیری AHP با کاربرد آن در طیفی از تلاش های تحقیقاتی ساختمان سبز اثبات می شود. به عنوان مثال، گایاتری ویاس و همکاران. [58] از AHP برای ایجاد سیستم رتبه بندی جامع ساختمان سبز هند استفاده کرد. در همان زمان آمنه الکوبیسی و همکاران. [59] آن را برای ارزیابی ویژگی های ساختمان سبز موجود در اردن به کار گرفت. میهوب ام و همکاران [60] از AHP برای ارزیابی ویژگی‌های مصالح ساختمانی سبز استفاده کرد و بر ارتباط آن در زمینه‌های مختلف تأکید کرد.
علاوه بر این، AHP توسط مهرداد صادقی و همکاران [61] استفاده شد . برای سفارشی سازی مبتنی بر آب و هوا ابزار ارزیابی ساختمان سبز، De Ding و همکاران. [62] برای ارزیابی ویژگی های ساختمان سبز در قطعات برنامه ریزی شهری، و Aulia Fikriarini Muchlis و همکاران. [63] برای رتبه بندی ساختمان سبز مبتنی بر ذینفعان. لیلا اوشکسرایی [64] نیز از AHP برای مقایسه معیارها در زمینه ارزیابی ساختمان سبز استفاده کرد.
روش AHP شفافیت را افزایش می دهد و تنوع قضاوت انسان را کاهش می دهد. این شامل یک آزمون نسبت سازگاری برای سنجش انسجام شرکت‌کنندگان است [56] و [57] . در صورت ناسازگاری، کالیبراسیون مجدد تکراری ارزیابی ها را اصلاح می کند و قابلیت اطمینان نتیجه را افزایش می دهد.
هدف این تحقیق با مدیریت ماهرانه این جنبه از روش AHP، ارائه بینش های تصمیم گیری آگاهانه، شفاف و قوی با اهداف اعلام شده آن است.
Leave A Comment